Beogradske priče: Čekam te kod konja. A na konju?

Beogradske priče: Čekam te kod konja. A na konju?

Kod konja ­- jedna od najpopularnijih lokacija za sastajanje u Beogradu.

Anketa koju je sprovela moja kolegnica među građanima Beograda i koju silno želim da zaboravim, postavlja prosto pitanje Beograđanima: Ko jaše konja na Trgu?

Hm.

Teško pitanje…

Kao i većina trgova i naš ima konjanika na konju, ali u ovoj priči je on pao u svaki zaborav, a na ono pitanje iz ankete 80% građana nije znalo odgovor­. (!?) Stoga je: Čekam te kod konja, apsolutno prihvaćena i domaća konstrukcija.

Demokratija, molim lepo.

Trg Republike nekad i danas Beogradske priče: Čekam te kod konja. A na konju?

Spomenik knezu Mahailu (bez “j” još jedna od nedoumica), ispred Narodnog muzeja, posvećen je knezu Mihailu Obrenoviću III, kao oslobodiocu Srbije od Turaka. Godine 1867. za vreme njegove vladavine turske posade su definitivno napustile Beograd, Smederevo, Užice, Šabac, Kladovo i Soko što se vodi kao datum potpunog oslobođenja. Nazivi ovih gradova ispisani su na samom spomeniku. Nakon pogibije kneza Mihaila 1868. godine u Košutnjaku raspisuje se konkurs za izradu spomenika 1868. i 1873. godine, a čast pripada firentinskom vajaru Enriku Paciju. Spomenik je otkiven na Svetog Nikolu (dan slave kneza Mihaila) 1882. godine.

Jedna zanimljiva činjenica prati prostor današnjeg Trga republike: do sredine XIX veka bio je van užeg gradskog područja! Potpuno nezamislivo, zar ne? Kod Studentskog trga je u srednjem veku prolazila granica naselja – utvrđeni šanac koji je išao od Savske i Varoš kapije (Kosančićev venac) preko Obilićevog venca do Trga republike i dalje ulicom Dositejevom, Stahinjića Bana odnosno Dušanovom. Put od Carigrada (Istanbul) preko Niša, Jagodine i Smedereva ka Beogradu ovde se (na prostoru Trga republike) ulivao u poznatu Stambol kapiju, koja se nalazila između spomenika knezu Mihailu i Narodnog pozorišta.

Pozorisni trg Beogradske priče: Čekam te kod konja. A na konju?

Stambol kapija je bila monumentalna, najveća i najlepša kapija beogradske varoši. U svojoj unutrašnjosti imala je prostorije za smeštaj straže, vojnika, kazamate, nusprostorije i hodnike. Nažalost, ova kapija imala je i mračnu namenu, a to je vešanje i nabijanje na kolac nepokornog srpskog živalja od strane Turaka (da nam je danas jedne takve oskudevali bismo u kolcima). Blizu pozorišta nalazila se džamija i tursko groblje.

U martu mesecu 1868. godine prilikom početka izgradnje Narodnog pozorišta knez Mihailo Obrenović naredio je da se Stambol kapija poruši. Upravo zbog ove zgrade trg će nazvati prventsveno Pozorišnim trgom, a kasnije će prerasti u okretnicu tramvaja, kao i neizostavno okupljalište najvećih imena srpskog glumišta, slikarstva i književnosti…

Sadašnji naziv Trg republike, dobio je u čast proglašenja Jugoslavije republikom 29. novembra 1945. godine.

“… Sve sedam se sastalo dahija;
Bijogradu na Stambol-kapiji,
Ogrnuli skerletne binjiše,
Suze rone, a prilike glede…”

Malo više “treniranje” knjiga, malo manje “treniranje” touch screena lepi moji!

..a do tada,

čekam vas kod konja!

*po knjizi “Beograd u prošlosti i sadašnjosti” Branka Vujovića

Ana Milošević