Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Svojim letom preko Atlantika 1927. godine Čarls Lindberg (Charles A. Lindbergh) je zadivio svet. Nepoznati pilot američke poštanske službe, nadmašio je ondašnje letačke asove i tako dokazao da su samopouzdanje, hrabrost i upornost najbolji saveznici na putu ka uspehu. U godinama koje su sledile bio je uzor i inspiracija mnogima, ali je pokazao i svoju tamnu stranu i tako bacio senku na sve što je uradio.

Rođen je 1902. godine u Detroitu, ali veći deo svog detinjstva proveo je na porodičnoj farmi u Minesoti. Od malih nogu pokazao je sklonost ka mašinstvu i ljubav prema letenju. Koledž mašinstva upisuje 1920. godine u Viskonsinu (Wisconsin), ali ga tokom druge godine studija napušta ne bi li pohađao školu letenja. Svoj prvi let sa instruktorom imao je 9. aprila 1922. godine. Kako bi zaradio novac za osiguranje, bez kog polaznicima škole nisu bili dozvoljeni samostalni trenažni letovi, Lindberg nastupajuće leto provodi kao aviomehaničar i učestvuje na aeromitinzima kao padobranac i akrobata na krilima (wingwalker).

Od zarađenog novca u proleće 1923. godine kupuje stari dvokrilac korišćen u prvom svetskom ratu i nakon polučasovnog treninga sa drugim pilotom odlučuje se na svoj prvi samostalni let. Sledećih godinu dana provodi učestvujući na aeromitinzima, ovoga puta ne samo kao akrobata već i kao pilot. Letačku akademiju američke vojske završava 1925. godine kao prvi u klasi i dobija čin rezervnog poručnika. Ipak, odlučuje se za karijeru civilnog pilota i iste godine pristupa vazdušnom poštanskom servisu.

1. Ko kaže da se ljubav ne može kupiti. Lindbergov prvi avion Jenny koštao je svega 500 dolara. Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Ko kaže da se ljubav ne može kupiti? Lindbergov prvi avion Jenny - koštao je svega 500 dolara.

U stalnoj potrazi za izazovima, odlučuje se da osvoji nagradu od 25000 dolara koju je 1919. godine ponudio Rejmond Ortajg (Raymond Orteig) za prvi neprekidni let na pravcu Njujork – Pariz. Pronalazi finansijere za svoj projekat, osmišljava konstrukciju aviona i konačno 20. maja 1927. godine kreće na istorijski let. Sa sobom je poneo pet sendviča, vodu i geografske karte. Padobran i radio nije nosio ne bi li na račun njihove težine natankao dodatno gorivo. Nakon leta koji je trajao 33 i po sati ugledao je obrise Ajfelovog tornja i oduševljenu masu koja mu je klicala.

tn Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Junaci dana, Lindberg i njegov "Duh Sent Luisa"

Decembra iste godine upoznao je En Morou (Anne Morrow), ćerku američkog ambasadora u Meksiku. Pojedini Lindbergovi biografi tvrde da je En bila prva žena koju je pozvao na sastanak. Mladi par će se venčati u proleće 1929. godine i tokom godina dobiti šestoro dece. Lindberg je naučio En da leti te su često pilotirali zajedno istražujući nove vazdušne rute. Neki od vazdušnih puteva koje su njih dvoje ustanovili i dan danas su u komercijalnoj upotrebi. Srčana mana koju je imala Enina sestra inspirisala je Lindberga da, u saradnji sa Nobelovcem dr Aleksisom Karelom (Alexis Carell), konstruiše “veštačko srce” – perfuzionu pumpu. Ovaj izum je utabao put savremenoj transplataciji organa i operacijama na otvorenom srcu.

tn 1 Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Draga, hoćemo li u šetnju ili bioskop? Šta kažeš da se malo provozamo avionom?

Tragedija koja je zadesila Lindbergove 1932. godine potresla je Ameriku i okarakterisana je kao zločin veka. Njihov dvadesetomesečni sin je otet i za njega je tražen otkup od 50000 dolara. Lindbergovi su platili zahtevani iznos, ali nikada više nisu videli svog mališana. Njegov leš je pronađen nekoliko meseci kasnije u blizini porodičnog imanja. Zbog zločina je osuđen i pogubljen izvesni Hauptman (Bruno Richard Hauptmann), a cela priča je poslužila Agati Kristi (Agatha Christie) za stvaranje zapleta u knjizi “Ubistvo u Orijent Ekspresu”.

Kao izaslanik američke vojske, u periodu između 1935. i 1938. godine, Lindberg će više puta odlaziti u posetu nacističkoj Nemačkoj ne bi li napravio izveštaj o njenoj ratnoj avijaciji – čuvenom Luftvafeu (Luftwaffe). Herman Gering (Hermann Göring), glavnokomandujući Luftvafea i drugi čovek Trećeg Rajha odlikovaće 1938. godine Lindberga Ordenom reda nemačkog orla (Verdienstorden vom Deutschen Adler). Nekoliko meseci ranije isti orden dobio je i čuveni američki industrijalac Henri Ford (Henry Ford). Podržavanje nacističkih teorija poput Eugenike i one o nadmoći bele rase, kategorično odbijanje da se odrekne nacističkog ordena i uporno zagovaranje američkog ostajanja po strani kada je u Evropi buknuo Drugi svetski rat, dovele su Lindberga na udar javnosti, ali i pod istragu FBI-a.

Nakon napada na Perl Harbur, napustio je stav o nemešanju u sukob svetskih sila tražeći reaktivaciju svog položaja u vojsci. Međutim, sam predsednik Ruzvelt (Roosevelt) je stopirao njegovo angažovanje komentarišući da mu u ratu ne trebaju oni koji smatraju da je unapred izgubljen. Ne mireći se sa odlukom predsednika, Lindberg je otišao na Pacifik i tamo kao civil učestvovao u preko pedeset borbenih misija američke vojske.

tn 2 Ljudi koji su pomerali granice: Charles Lindbergh

Lonžin sat kog je Lindberg dizajnirao nakon svog leta.

Posle rata bavi se pisanjem knjiga od kojih je najznačajnija autobiografija izdata 1954. godine za koju je dobio Pulicerovu nagradu. Po ovoj knjizi je 1957. godine snimljen film “Duh Sent Luisa” (The Spirit of Saint Louis) sa Džejmsom Stjuartom (James Stewart) u glavnoj ulozi.

Lindberg je umro 1974. godine na Havajima. Iza sebe je ostavio voljenu En, priču o legendarnom letu, ali i tri ljubavnice sa kojima je imao ukupno sedmoro dece.


Željko Marjanović U konstantnoj potrazi za Nedođijom, večiti dečak, sanjar, optimista. Nepokolebljivo uveren da će osmeh spasiti svet.